Ekleyen (Baştarafı Sayfa 1′de)
Elektronik Ticaret Kanunu Hazırlık Komisyonu Başkanı Doç. Dr. Tekin Memiş’le röportajımız devam ediyor..
Bu komisyon çalışmalarında, hukukçular, girişimciler, işletmeciler, bürokratlar ve akademisyenler gibi tüm taraflardan görüş alabildiniz mi? Katılım neye göre ve nasıl sağlandı?
Evet, aslında hem Komisyon öncesi hem de komisyonun teşkili sonrasında çok geniş bir katılımın sağlanmasına çalışıldı. Ancak Komisyonun teşekkülü Adalet Bakanlığı tarafından gerçekleştirildi. Gerek sivil toplum örgütlerinden, gerek tüketici derneklerinden, gerekse bürokratlardan oluşan bir Komisyon oluşturuldu. Tasarı taslağı belirli bir olgunluğa erişince tekrar sektöre gönderilerek sektörün görüşleri alınacak.
Komisyon toplantılarına katılan veya destek verenlerden genelde ne gibi geri dönüşler aldınız? Özellikle, elektronik ticaret sektörü kanunlaşma çabalarına nasıl bakıyor?
Aslında elektronik ticaret sektörü, doğrudan düzenleme alanlarımızla ilgili talepte bulunmadı. Ancak sektörün belirttiği sıkıntılar, ilgili birimlere doğrudan aktarıldı. Sektörün biraz ilgisiz tavrı, “gölge etmeyin başka ihsan istemeyiz” şeklinde de yorumlanabilir. Ancak şunu belirtelim ki, sektörün her türlü görüşüne açık olduğum ve sektörün görüşünün öncelikli olduğu, sektör toplantısında da benim tarafımdan verilen bir sözdü. Bu düzenleme, sektörü doğrudan ilgilendiriyor, onların alanına müdahale. Ben bugüne kadar sektör tarafından yeterli olmayan ilginin en azından tasarı taslağının görüşe açıldığında daha fazla olacağını ümit ediyorum. Bu hususu zaten ayrıca sektör ile de tartışarak ele alacağız.
Bu toplantılarda, elektronik ticaret konusunda deneyimli olduğu bilinen Hollandalı’lardan da yararlanıldı. Hollandalı’ların kanunlaşma çabalarına nasıl bir katkısı oldu?
Hollandalılar ile yürütülen bir başka proje var. Bu da elektronik ticaretle ilgili. Her türlü kazanım gibi, Hollandalıların deneyimlerinden de yararlanıldı. Ama elbette, Komisyona Hollanda’dan bir katılım yok elbette.
Elektronik ticaret, değişik iş ve gelir modelleriyle ülke ekonomisi için çok önemli. Dünyada, elektronik ticaretin vergilerinin düşük tutulması gibi eğilimler var. Sizce Türkiye’de de bu tür vergi avantajları sağlanmalı mı?
Elektronik ticarette vergi kolaylığı konusu dile getirildi. Ancak ciddi bir tanımlama sıkıntısı ile karşı karşıyayız. Zira dükkanının bir tarafında yüz yüze ticaret yapan ama aynı zamanda mal ya da hizmetlerini sanal ortamda satan bir kimseyi bir sektör olarak tanımlamak ve vergi kolaylığı sağlamak problem. Zira elektronik ticaret, başlı başına bir sektör değil, her sektörün faaliyetlerini taşıyabileceği bir ortam.
Yukarıda bahsettiğimiz Hollanda örneğinde de bir vergi teşviki yok. Onlarda aynı sıkıntı içindeler. Ancak bütün bunlara karşın dolaylı katkıyı devletin sağlaması gerek. Bunlardan ilki, aslında var olan ancak kullanılmayan teşvik paketleri. Sanayi bakanlığının kredileri ve doğrudan elektronik ticaretin altyapısının güçlendirilmesi bir çözüm olarak düşünülebilir. Elektronik ortam altyapısının vergi istisnalarına sokulabilmesi, harcama kalemlerine teşvik uygulaması düşünülebilecek çözümlerden biri.
Elektronik ticaretin geliştirilmesinde, elektronik imza ve elektronik sertifika gibi hukuki çözümlerle birlikte alternatif ödeme sistemlerinin önünün açılması öneriliyor… Siz bu konuda ne diyorsunuz?
Bu konu, sektör toplantısında da dile getirildi. Burada nelerin yapılabileceği konusunda görüşler, Komisyon’da tartışıldı, e-para ile ilgili AB düzenlemeleri incelendi, ancak görev alanı dağılımı içinde bu görevin Adalet Bakanlığı’nda olmadığı, konu ile ilgili doğrudan ilgilenen kurumun Merkez Bankası olduğu anlaşıldı.
Benim şahsi görüşüm ise, yeni bir çağda halen eski ödeme sistemleri ile yetinmenin doğru olmadığı. Belki sanal para dediğimiz paraların ve belki de farklı ödeme sistemlerinin düşünülmesi gerekir. Bugün ülkemizde ilk akla gelen cep telefonları aracılığı ile kontör ödemelerinin ciddi anlamda vergi engeline takıldığı düşünüldüğünde insanların sadece bir ödeme aracına mahkum oldukları görülüyor. Elbette avantajın yakalanabilmesi, ödeme kolaylıklarının getirilmesi ile yakından ilgili.
Türkiye’deki yargılama sürecinin uzunluğu da fazlaca eleştirilen konulardan.. Elektronik ticaretin uluslararası boyutu da dikkate alındığında, alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmaları gerekiyor mu? Bu konuda da komisyonun çalışmaları var mı?
Komisyona bu konuda, hem benim hem de Komisyon üyesi olan bir başka akademisyen arkadaşımın bir raporu sunuldu. Aslında Türk hukukunda alternatif uyuşmazlık çözümlerinin elektronik ortamda da olmasını engelleyen bir düzenlemenin olmadığı, aksine elektronik ortamda uyuşmazlık çözümünü destekleyen bir hukuk alt yapısının olduğu sonucuna ulaşıldı. Yani özetlemek gerekirse, bu alanda hukuki engel yok, uygulama eksikliği var. Bilhassa elektronik ticarette yoğun hacmi yakalayan sektörün yapacağı sivil girişimler, belki de daha önemli.
Hocam.. verdiğiniz değerli bilgiler için çok teşekkür ederiz.
Ben de sizlere teşekkür ediyorum, ayrıca bu güzel bülten için hepinizi kutluyorum ve artık sizi takip ediyorum….
Tekin Memiş kimdir:
1968 yılında Çankırı’da doğdu. 1990 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. 1998 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde doktorasını tamamlayarak “Hukuk Doktoru” unvanını aldı. 1992 yılından 2003 yılına dek AÜ. Erzincan Hukuk Fakültesinde, 2003 yılından bu yana Kadir Has Ü. Hukuk fakültesinde öğretim üyesi olarak çalışmakta olan Tekin MEMİŞ, yedek subay olarak görev yaptığı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nde Yayın Kurulu Üyeliği yapmış ve dergileri ilk defa dijital ortamda hazırlamıştır (www.msb.gov.tr).
“Özel Emeklilik ve Türkiye İçin Çözüm Önerileri” isimli ortak çalışma ile 2000 yılı TÜGİAD Ekonomi Ödülleri Yarışmasında üçüncülük ödülünü almıştır.
Almanya Saarland Üniversitesi Hukuk Bilişim Bilimi Enstitüsünün Uluslar arası Hukuk Projesi’nde Türkçe Bölüm Kurucusu ve editörlüğü yapmaktadır (www.jura.uni-sb.de/turkish). Ayrıca Türkiye’de yayınlanan aylık ilk hakemli hukuk dergisinin kurucusu ve editörüdür (www.e-akademi.org).
Kendisinin sigorta hukuku, fikri hukuk ve elektronik ticaretle ilgili yayınlanmış kitap ve makaleleri yanında çok sayıda ulusal ve uluslar arası sempozyum ve konferanslarda sunulmuş bildirileri bulunmaktadır.
Bu konuyla ilişkili diğer yazılar:
Sayfa 1 Sayfa 2