E-Ticaret,Röportaj,Tekin Memiş 11/08/2009 21:57

Elektronik Ticaret Kanunu yolda. Komisyon Başkanı Tekin Memiş: “Amaç sektörün önünü açmak.”

Tekin Memiş

Elektronik ticarette yaşanan hukuki sorunlardan dolayı, Elektronik Ticaret Kanunu hazırlıklarına başlandı. Fakat, bu hazırlığın diğer kanun tasarısı hazırlıklarından farkı, e-ticaret sektörünün ve konuyu bilen hukukçuların işin içinde bulunması oldu. Tasarıyı hazırlayan komisyona başkanlık eden Doç. Dr. Tekin Memiş’le işin ayrıntılarını konuştuk.

Tekin Memiş Hocamız, Türk Bilişim Hukuku’nun öncülerinden ve bizi bu hukuk dalında çalışmaya cesaretlendirenlerden… Kendisinden bir çok şey öğrendiğimizi ve çokça desteğini gördüğümüzü ayrıca belirtmemiz gerekiyor.

Hocam Merhaba.. Aslında Ticaret Hukuku Hocası olmanıza rağmen, sizi özellikle Bilişim Hukuku alanındaki çalışmalarınızdan tanıyoruz. Hatta, bu konuda çalışma yapan ilk akademisyenlerdensiniz. Bu konuya ilginiz nerden kaynaklanıyor?

Belki de önümüzdeki engellerden… Sadece bir Avrupa Birliği Direktifi için 36 saat toplam yolculuk yaptığımı hiç unutmam. Evime telefon bağlatmak için iki yıl bekledim. İlk yüksek lisans ödevlerimi daktilo ile yazdım. Ancak bilişim teknolojileri ile tanıştığımızda bir şeyin değiştiğini ancak çok şeyin değişeceğini fark ettim. Bilişim teknolojilerinin nimetlerinden faydalanmaya başladığımız zaman yeni bir dünyanın açıldığını gördüm. İnternetle tanıştığım ilk yıllar, belki bir gün kaybolur diye her şeyin çıktısını aldığımı da şimdi tebessümle hatırlıyorum.
Bilişimle ilgili tartışılan hukuki sorunlarla ilgilenmeye başladığımda bir şeyin daha farkına vardım. Tartışılan sorunlar, bizim karşılaştığımız klasik sorunlar değildi. Yeni sorunlara yeni çözümler gerekiyordu. Bütün dünya ile aynı anda sorunları tartışıyorduk. Bu da inanılmaz derecede büyük bir keyifti benim için. Yeni bir dünyada belki de yeni bir hukuk anlayışı gerekiyordu. Bazı konularda ilk yazmanın, ilk görüş belirtmenin dayanılmaz hafifliğini yaşıyorduk. Bilişim hukuku da elbette derya deniz bir alan. Bu nedenle etrafımdaki arkadaşlarımdan en az 7-8 akademisyenin daha bu sorunlarla ilgilenmesini sağladım.

Diğer hukuk akademisyenleri neden halen bu konuyu görmezden geliyorlar dersiniz?

Biz belki de bu neslin bu teknolojiye ve sorunlarına yetişen, vapura son anda atlayan kişileriz. Bizim hocalarımızdan bir kısmı -çoğu kez anlatıyorum bunu- bilgisayarın tuşlarına yanlış basınca patlayacağını falan düşünüyordu. Belki de biraz uzak durmaları, bu yeni teknoloji kültürünün uzağında kalmaktan kaynaklanmaktadır.

Mail atmayan, chat yapmayan, web sayfasının en azından nasıl çalıştığını bilmeyen, internetten müzik indirmeyen ya da dinlemeyen, elektronik ortamdan bir mal ya da hizmet almayan, daha doğrusu sanal kültüre yabancı olanların elbette onun sorunlarına da yabancı kalması normal karşılanmalıdır.

Adalet Bakanlığı’nın koordinasyonunda, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Sanayi Bakanlığının katılımı ile Eylül sonuna kadar ülkemizde bir elektronik ticaret kanunu hazırlanarak yasalaşması için Meclis’e sevk edilmesi planlanıyor. Siz de, bu konuda kurulan kanun komisyonunun başkanlığını yapıyorsunuz. Komisyon olarak şu ana kadar nasıl bir çalışma yaptınız?

İlk olarak komisyonun teşkili gündeme geldi. Ancak Komisyonun kurulmasından daha önce belki de bugüne kadar hiç yapılmayan bir çalışmayı da yaptık. Bu da sektör analizi idi. Bu çalışmada sorunları duymak için sözü tamamen sektöre bıraktık. Ancak vurgulamalıyım ki aslında yeterli katılımın olmaması biraz üzdü beni. Ama belki de ilk olmanın zorluğunu yaşadık. Düzenleme yapmak istediğimiz konularda cevap alamadık. Yine de yapmak istediklerimiz hakkında en azından bir mesaj verildi sanıyorum.

Komisyon’un teşkilinden sonra, Komisyon’a Avrupa Birliği Direktifi ile ilgili raporlar sunuldu ve eksiklikler Komisyonla birlikte tartışılarak ele alındı. Hangi hususların düzenlenmesi gerektiği belirlendi. Zira elektronik ticaretin aslında bir çok yönü var. E-para, e-fatura ve vergilendirme gibi konular, Komisyon’un görev alanının dışında kalıyordu. Bugüne kadar tespit edilen bu eksiklikler ile ilgili olarak AB Direktifi de göz önünde bulundurularak taslak hükümlere geçildi.

Sizce, Elektronik Ticaret kanunu gerçekten gerekli mi? Mevcut düzenlemeler yetersiz midir? Avrupa Birliği’nin ilgili direktifleriyle çelişen hükümler var mı?

Hemen belirtmek gerekir ki aslında bugüne kadar çıkarılan kanunlar ve değiştirilen hükümler, Elektronik Ticaret Direktifi’nin büyük kısmını karşılar niteliktedir. Ancak bu direktifte yer alıp da henüz Türk hukukunda bir karşılık düzenlemeye kavuşmamış olan hükümler de var. Bu Komisyonun amacı, bu eksikliklerin giderilmesidir.

Ama şunu samimiyetle ifade etmek gerekir ki yaşadığımız zorlukların en büyük kısmı, bir bütün olarak bu alanı düzenleyememiz. Örneğin tüketici mevzuatında bazı düzenlemeler var, vergi mevzuatında bazı düzenlemeler var; ama bunların birbiri ile insicamını kurmak çok zor. Bazı sorunları sektör toplantısında tespit ettik ama, bu sorunların çözümü başka Bakanlıkların ya da kurumların yetkisine dahil, bu alanda da düzenleme yapamıyoruz.

Şu an için elektronik ticaret konusunda ne gibi hukuki sıkıntılar var? Hangi konuların öncelikle düzenlenmesi gerekiyor?

Belirtmek gerekir ki, öncelikle Komisyonumuz bazı ilkelerde mutabık kaldı. Bunlardan ilki, yapılacak düzenlemelerden hiçbirisi, sektör önünde engel teşkil etmemeli. İkincisi, getireceğimiz düzenlemeler, hiçbir zaman sektörün rekabet gücünü azaltmamalı. Nihayet, düzenleme yapmak konusunda asgari ile yetinmek… Yani olabildiğince az düzenleme yapmak…

Elektronik ticaretin önündeki en büyük engel, güven sorunu. Bu güveni tesis edebilecek temel ama tamamen yeni bir üst kurul vs. oluşturmadan sivil bir inisiyatif oluşturmanın peşinde olmalıyız. Bir de Direktifte yer alıp da bizde düzenlenmeyen bilgilendirme zorunluluğu ve yine istenmeyen mailler konusu düzenleme bekleyen alanlardan biri. (Sayfa 2′den devam ediniz.)

Tags:

Leave a reply

required

required

optional


Trackbacks

  •  
write and essay for me mba admissions essay writers can i pay somebody to do my assignment online speech help resume writing services online