Ekleyen (Baş tarafı 1. ve 2. sayfada)
Bizim kanunumuzda açıkça ters mühendisliğe izin vermiş bir yandan da esas koruması gereken fikri hakkında ihlal edilmemesi için kısıtlayıcı hükümler koymuştur. Her şeyden önce mevcut yasamızda da tersine mühendisliğin legal olması için ilgili programın hukuki yollardan ele geçirilmesi gerekmektedir. Sözleşmede aykırı bir hüküm olmadığı sürece işlenmesine izin vermiş ayrıca sözleşme ile yasal yollardan program sahibi olan kişinin program üzerinde hataları düzeltmesine. Çalıştırmasına ve yedek kopyasının alınması kısıtlanamaz.
Ayrıca ara işlevsellik için eğer kodların kopyalanması gerekiyor ise bunlar ile ilgili sınırlandırmalar getirmiş ve ara işlevsellik dışında kullanılan teknikten faydalanılarak benzer programlar üretilmesini ve pazarlanmasına da engel olmak istemiştir.
Ve Avrupa birliğindeki sisteme benzer bir sistemi benimsemişiz ancak ABD de ki gibi adil kullanım kıstasının olduğunu söylemek zordur. Tersine mühendislik için verilen bütün kurallar ara işlevsellik ve programının bütünün korunması şartı iledir. Ayrıca benzer bir programın dahi tersine mühendislik yolu ile ortaya çıkmasına izin vermemektedir. ABD deki birçok kararda ise adil kullanımda programın tüketici kesimi de düşünülmüş ve tüketici için daha ucuz programlar üretilebileceğinden daha esnek davranılmıştır.
Tersine mühendisliğin de en çok sorun teşkil ettiği durumda burada ortaya çıkmaktadır. Bir yandan program üreticilerine sınırsız bir tekel hakkı vermeden yeniliklerin sanayide kullanılması bir yandan eser sahibinin bundan dolayı sahip olduğu hakları vardır. Bu sebeple tersine mühendislikte adil kullanım çok önemlidir.
Türkiye’de fikirlere patent verilemiyor ancak fikirlerin belli şartlarda uygulanabilir olması durumunda patent hakkı doğuyor, ancak bilgisayar programlarına kural olarak patent verilmiyor oysa programın altında yatan işlev eser sahibinin fikrinin sayısallaşmış görünümüdür ve ortaya çıkan programda fikrinin bir ürünüdür. Buda FSEK kapsamında koruma altındadır. Ancak tersine mühendisliğe izin verilen hallerde zaten eserin özüne inilmiş ve mevcut işleve ulaşılmış oluyor ancak bundan faydalanarak başkaca eserler oluşturulması durumunda tersine mühendislik yasal olmaktan çıkıyor ve fikri hak ihlaline giriyor. Uygulamada aldığımız bilgisayar yazılımların kullanıcı lisanslarında tersine mühendislik yapmayı yasaklamış olsalar da kanununda belirtilen kısıtlamalar ile yapmakta özgürüz. Pratikte de kapalı kaynak kodu yazılımı ile çalışan firmalar tarafından eleştirilmektedir.
Ek: etik davalar
Kaynaklar: THE LAW & ECONOMICS OF REVERSE ENGINEERING
By Pamela Samuelson* and Suzanne Scotchmer**
revised December 4, 2001
forthcoming Yale Law Journal, April 2002
European Software Directive, supra note 177, art. 6(2).
See, e.g., Sega Enterp. Ltd. v. Accolade, Inc., 977 F.2d 1510 (9th Cir. 1992), discussed in Section IV-A.
AMERICAN LAW INSTITUTE, RESTATEMENT OF TORTS, sec. 757 (1939);
By Pamela Jones, Editor of Groklaw
http://66.102.9.104/search?q=cache:1IVO5_7AGTEJ:www.ceng.metu.edu.tr/courses/ceng490/documents/etikdavalar.html+ZTZIP+ALGOR%C4%B0TMA+PATENT%C4%B0&hl=tr&ct=clnk&cd=1&gl=tr